İBAN MAĞDURİYETİ ve DOLANDIRICILIK SUÇU

Suçun Nitelendirilmesi ve Yasal Çerçeve

Türk Ceza Kanunu’nda sırf "banka hesabını başkasına kiralama veya kullandırma" şeklinde tanımlanmış müstakil bir suç tipi yer almamaktadır. Bu nedenle yargılama, eylemin Dolandırıcılık Suçu (TCK m. 157 ve TCK m. 158) kapsamında değerlendirilmesi şeklinde yürütülür.

• • Dolandırıcılık (TCK m. 157):Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, onun veya başkasının zararına olarak, kendisine veya başkasına bir yarar sağlayan kişiye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası verilir.
• Nitelikli Dolandırıcılık (TCK m. 158/1-f): Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenen dolandırıcılık fiili, suçun nitelikli halini oluşturur. IBAN üzerinden gelen paralar bankacılık sistemi kullanılarak aktarıldığından, savcılıklar iddianamelerini doğrudan 3 yıldan 10 yıla kadar hapis ve ağır adli para cezası istemiyle TCK 158/1-f maddesinden düzenler.
• Uzlaşma Durumu: Nitelikli dolandırıcılık suçu (TCK 158) uzlaşmaya tabi değildir ve şikayete bağlı olmaksızın re'sen takip edilir. Mağdur şikayetini çekse dahi kamu davası düşmez; ancak ceza indirimi gerekçesi yapılabilir.

Yargıtay İçtihatlarına Göre Ceza Sorumluluğunun Sınırları

Dolandırıcılık suçu, doğası gereği yalnızca kasten işlenebilen bir suçtur. TCK m. 21 uyarınca, kişinin hileli davranışı ve mağdurun zararına bir menfaat temin edildiğini bilmesi ve istemesi şarttır. Bu suçun taksirle (dikkatsizlik veya tecrübesizlikle) işlenmesi hukuken mümkün değildir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu ve Yargıtay 11. Ceza Dairesi'nin yerleşik kararlarına göre hesap sahibinin durumu şu ilkeler çerçevesinde ayrıştırılır:

1. Beraat Kararı Verilmesi Gereken Durumlar

• Suç Kastının Bulunmaması: Hesap sahibi; hesabını bir arkadaşına, akrabasına veya iş ortağına güven ilişkisine dayanarak vermiş, fakat bu hesabın bir dolandırıcılık organizasyonunda kullanılacağını öngörememişse suçun manevi unsuru kastı meydana getirmez.
• Maddi Menfaat/Komisyon Elde Edilmemesi: Hesaba gelen paradan şahsın hiçbir menfaat temin etmediği, gelen tutarın tamamını (veya çekilen nakdi) hiçbir kesinti yapmadan ilgili kişiye aktardığı banka kayıtlarıyla sabitse, Yargıtay bu durumda sanığın "suç işleme iradesi olmadığını" kabul eder ve BERAAT kararı verilmesini öngörür.
• Aldatılmış/Alet Edilmiş Olma: İntizamlı bir iş vaadi, kripto para bozdurma veya benzeri yanıltıcı gerekçelerle kandırılarak hesabı kullanılan ve olayın iç yüzünü fark ettiği an duruma müdahale eden kişiler bakımından da ceza sorumluluğu doğmaz.

2. Mahkûmiyet veya Suça İştirak Sayılan Durumlar

• Komisyon/Pay Alma (Yardım Etme Suçu – TCK m. 39): Hesaba gelen paradan %5, %10 gibi belirli oranlarda komisyon kesip kalanını aktaran veya nakit çekip teslim eden kişi, hesabını suçun işlenmesine tahsis etmiş ve bundan haksız kazanç sağlamış sayılır. Bu durumda "yardım eden" sıfatıyla ceza tayin edilir.
• Müşterek Faillik (TCK m. 37): Dolandırıcılarla sürekli iletişim halinde olan, organizasyonun bir parçası olarak hareket eden, paranın aklanması ve izinin kaybettirilmesinde fiili rol üstlenen kişiler doğrudan asli fail olarak cezalandırılır.

Eğer böyle bir durumla karşı karşıyaysanız adım adım yapılması gerekenler şunlar olacaktır:

Bir IBAN soruşturmasında masumiyetinizi kanıtlamak ve beraat almak için mahkemeye sunulacak delil kurgusu eksiksiz yapılmalıdır:

1. İletişim Kayıtlarının Çıkarılması : Hesabınızı kullanan şahısla yapılan tüm WhatsApp, Telegram, SMS ve arama kayıtları gibi bütün iletişim geçmişleri eksiksiz şekilde dosyaya sunulmalıdır. Şahsın size söylediği gerekçeler (örneğin; "kartım bloke oldu, eşime para atacaktım" gibi) mesajlaşmalarla doğrulanmalıdır.
2. Finansal Hareket İncelemesi : Hesaba gelen paranın geliş zamanı, miktarı ve hesaptan çıkış kanalı döküm olarak alınmalıdır. Bu paradan sizin herhangi bir menfaat sağlamadığınız ve sizin hesabınız üzerinden gerçekleştirilmiş dolandırıcılık sirkülasyonlarını mahkemeye lehinize sunulması gerekmektedir. Cebinize tek bir kuruş dahi girmediği, paranın anında karşı tarafa transfer edildiği veya çekilip teslim edildiği finansal tablolarla gösterilmelidir.
3. Zamanında Müdahale ve İhbar: Sizin hesabınızın kullanılan bir dolandırıcılık ağına dönüşmesinin fark edildiği veya şüphelediğiniz herhangi bir işlem yaşandığı an bu durum bankaya veyahut ilgili kurumlara bildirilip daha önce saydığımız delillerin toplanması gerekmektedir. Şüpheli bir durum sezildiği anda bankayı arayarak hesaba bloke koydurmalı, banka şubesine dilekçe verilmesi veya kolluk kuvvetlerine giderek bildirimde bulunulması, suç işleme kastınızın veya buna alet olmak istemediğinizin en güçlü delilidir.
4. Etkin Pişmanlık (TCK m. 168): Eğer ki dosyada aleyhinize ciddi şüpheler varsa veya şüpheli/sanık sıfatıyla yargılanmanın yaratacağı risklerden kaçınmak istiyorsanız; mağdurun zararını ödeyerek TCK 168 uyarınca soruşturma aşamasında 2/3 oranında, dava aşamasında ise 1/2 oranında ceza indirimi alabilirsiniz. Görüleceği üzere bu yaklaşım dosyada aldırılan indirimle birlikte sizin bu tarz bir işlemi gerçekleştirmek istemediğinizin ayrıca kanıtıdır.

Profesyonel Destek ve Hukuki Danışmanlık

Ağır Ceza Mahkemelerinin görev alanına girecek olan bu davalar, özgürlüğü ciddi vakitlerce kısıtlayıcı cezalar ve oldukça yüksek adli para cezaları riski bulundurmaktadır. Soruşturma aşamasında verilecek ilk ifade, dosyaya sunulacak banka raporları, iletişim geçmişleri, tanık beyanları ve ilgili bütün sunulabilecek deliller Yargıtay’ın en güncel içtihatlarına dayalı etkili bir savunma dilekçesinin hazırlanması, kaderinizi ve geleceğinizi doğrudan belirler.

Banka hesabınızın kullanımı nedeniyle hakkınızda soruşturma veya dava açılmışsa, hak kaybına uğramamak ve beraat sürecinizi profesyonelce yürütmek adına Av. Buse ALTIKARDEŞ ile iletişime geçebilirsiniz.