Evlilik birliği, eşlerin birbirlerine karşı üstlendiği karşılıklı hak ve yükümlülükler üzerine kurulur. Türk Medeni Kanununda eşlerin hangi davranışlarının kusur sayılacağı tek tek sayılmamış, bu değerlendirme Yargıtay içtihatları ve somut olayın özelliklerine göre aile mahkemesi hakimlerine bırakılmıştır. Boşanma davalarında kusur tespiti; boşanmaya karar verilmesinin yanı sıra maddi ve manevi tazminat, nafaka ve velayet gibi hayati neticelerin belirlenmesinde temel ölçüttür.
Yargıtay Kararlarına Yansıyan Örnek Kusurlu Davranışlar
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi ve Hukuk Genel Kurulu kararları incelendiğinde, uygulamada boşanma sebebi sayılan ve kusur olarak kabul edilen başlıca tutumlar şunlardır.
- Eşini evden kovmak veya ortak konutun kilidini değiştirerek eşin eve girmesini engellemek ağır kusur sayılmaktadır.
- Eşe, çocuklara veya eşin ailesine karşı fiziki şiddet uygulamak, tehdit ve hakaret etmek, toplum içinde aşağılayıcı beyanlarda bulunmak kişilik haklarına saldırı niteliğinde kusurlu eylemlerdir.
- Birlik görevlerini ihlal etmek, eşin ve çocukların geçimini sağlayacak maddi imkanları varken ekonomik katkıda bulunmamak, çalışmaktan kaçınmak veya aşırı cimrilik göstererek hayatı çekilmez kılmak kusur teşkil eder.
- Eşin ailesiyle görüşmesine engel olmak veya kendi ailesinin eşine yönelik hakaret ve olumsuz müdahalelerine sessiz kalmak evlilik birliğini sarsan davranışlar arasındadır.
- Cinsel ilişkiden nedensiz ve sürekli olarak kaçınmak, güven sarsıcı davranışlarda bulunmak, eşten habersiz biçimde gece geç saatlerde üçüncü kişilerle yoğun iletişim kurmak veya sadakatsizlik göstermek ağır kusur sebebidir.
- Eşin fiziksel özellikleriyle, kilosuyla veya mesleğiyle alay etmek, aşağılayıcı lakaplar takmak ve sosyal ortamlarda eşi sürekli yalnız bırakmak boşanma gerekçesidir.
- Aşırı kumar oynamak, şans oyunları ve bilgisayar başında vakit geçirerek ailevi sorumlulukları ihmal etmek veya alkol alarak sürekli sarhoşluk yaşamak kusurlu davranış modelidir.
- Evliliği sırf maddi çıkar elde etmek amacıyla kurgulamak ve evlilik birliğini devam ettirme iradesi taşımamak yargısal kararlarda ağır kusur olarak değerlendirilmektedir.
Kusur Tespiti ve Tazminat İlişkisi
Boşanma davalarında tarafların kusur oranları (eşit kusurlu, az kusurlu veya ağır kusurlu olmaları) tazminat haklarını doğrudan etkiler.
TMK m. 174/1 uyarınca maddi tazminat, boşanma yüzünden mevcut veya beklenen menfaatleri zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf lehine hükmedilir.
TMK m. 174/2 gereğince manevi tazminat ise, boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakları saldırıya uğrayan az kusurlu ya da kusursuz eşe verilir. Eşit kusurlu kabul edilen taraflar lehine manevi tazminata hükmedilmesi hukuken mümkün değildir.
Görevli Mahkeme ve İspat Usulü
Boşanma davalarında görevli mahkeme Aile Mahkemesidir. Aile Mahkemesinin bulunmadığı yerlerde ise Asliye Hukuk Mahkemeleri bu davalara bakmakla görevlidir.
Kusur iddialarının her biri hukuka uygun delillerle ispatlanmalıdır. Tanık anlatımları, mesajlaşma kayıtları, kolluk tutanakları, sosyal inceleme raporları ve banka kayıtları yargılamada ispat aracı olarak kullanılır.
Boşanma davalarında kusur oranlarının tespiti, tazminat, nafaka ve velayet haklarının korunması süreçleriniz için BA Legal – Av. Buse ALTIKARDEŞ ile iletişime geçebilirsiniz.
BA Legal – Av. Buse ALTIKARDEŞ Hukuk & Danışmanlık
